Nachfolgend möchten wir die fünfte Manuskript-Reihe von Reza Panahi, mit dem Namen „Jenseits des Blicks“ veröffentlichen. Reza Panahi ist ein Autor mit iranischem Migrationshintergrund.
Es folgen jeweils das persische Original und dann eine deutsche Übersetzung.
Viel Spaß beim Lesen und dem Sammeln von Eindrücken!
بارِ ناپیدا
Die unsichtbare Last
پشت آن آدم ساکت و در خود فرورفته یا این انسان کلافه و خشمگین شاید کوهی از طردشدگی و خستگی نشسته باشد.
شاید این آدم از گذشتهای با هزارویک داستان عجیب و غریب آمده باشد؛ گذشتهای که حتی در تصور ما نمیگنجد.
Hinter diesem stillen, in sich gekehrten Menschen oder hinter jenem erschöpften und wütenden Menschen mag ein ganzer Berg aus Zurückweisung und Müdigkeit verborgen liegen. Vielleicht kommt dieser Mensch aus einer Vergangenheit voller tausendundeiner seltsamer und unglaublicher Geschichten, aus einer Vergangenheit, die wir uns nicht einmal vorstellen können.
شاید او مهاجری با گذشتهای زخمی باشد که در کولهاش همه شکستنهایش را جا داده و با خودش آورده است.
احتمالاً دلبستگیهایی که زمانی تمام دنیایش بودند را هم خرج کرده و حالا خالی از امید جایی ایستاده که آرزو میکرد هرگز آنجا نباشد.
Vielleicht ist er ein Mensch mit einer verletzten Vergangenheit, ein Migrant, der all seine Brüche in seinen Rucksack gepackt und mit sich genommen hat. Vielleicht hat er auch die Menschen und Dinge aufgebraucht, die einst seine ganze Welt bedeuteten, und steht nun, aller Hoffnung beraubt, an einem Ort, an dem er sich niemals gewünscht hätte zu sein.
گاهی وقتها میبینیم ولی دقیقاً نمیبینیم. میدانیم اما نمیدانیم. نمیدانیم پشت آدمی که پیش روی ما ایستاده چه قصههای نگفتهای سالها در سکوت ماندهاند.
Manchmal sehen wir, und doch sehen wir nicht wirklich. Wir wissen, und doch wissen wir nichts. Wir wissen nicht, welche unerzählten Geschichten sich hinter dem Menschen verbergen, der vor uns steht, welche Geschichten seit Jahren im Schweigen verharren.
شاید پشت اشکهایی که یکباره و بیمقدمه جاری میشوند داستانهای شنیدهنشدهای پنهان باشد. قصههایی که هیچگاه فرصتی برای روایت شدن نبوده و شاید روزی جایی کسی لب باز کند و بگوید پشت این سکوت چه گذشته است؟!
Vielleicht verbergen sich hinter Tränen, die plötzlich und ohne Vorwarnung fließen, Geschichten, die nie jemand gehört hat. Geschichten, die niemals die Gelegenheit hatten, erzählt zu werden. Und vielleicht wird eines Tages, irgendwo, jemand den Mund öffnen und erzählen, was sich hinter diesem Schweigen verborgen hat.
نگاهِ نیاز
Ein Blick, der um Hilfe bittet
شاید من هم اگر جای آن غریبه بودم حس درماندگی همه وجودم را میخورد و اصلاً دلم نمیخواست از خانه بیرون بروم. دلم نمیخواست با هیچکس حرف بزنم. نکند بلد نبودن زبانشان را توی سرم بکوبند.
Vielleicht würde auch mich, wäre ich an der Stelle dieses Fremden, ein Gefühl der Hilflosigkeit von innen heraus auffressen, sodass ich gar nicht mehr das Haus verlassen wollte. Ich hätte keine Lust, mit irgendjemandem zu sprechen. Aus Angst, dass man mir meine Unfähigkeit, ihre Sprache zu sprechen, ständig vorhalten würde.
وقتی برای یک تزریق ساده، منشی دکتر به خاطر ناتوانیاش در مکالمه به آلمانی با بیاحترامی و خشم کاغذ را به سمتش پرت کرد؛ چطور میتوانست با حالی خوب و امیدی عمیق به میان مردمی پا بگذارد که هیچ وجه مشترکی با آنان احساس نمیکرد؟
Wenn eine Arzthelferin ihm schon bei einer einfachen Impfung aus Wut und Respektlosigkeit ein Blatt Papier entgegenschleudert, nur weil er sich auf Deutsch nicht verständigen konnte, wie hätte er dann mit einem guten Gefühl und tiefer Hoffnung unter Menschen treten können, mit denen er keinerlei Gemeinsamkeit empfand?
حتی وقتی آدرسی را نمیداند و ناچار است بیآنکه کلمهای بر زبان بیاورد با چشمهایش از کسی راه را بپرسد.
آن لحظات چقدر عذابآور است!
Selbst wenn man eine Adresse nicht kennt und gezwungen ist, ohne ein einziges Wort über die Lippen zu bringen, mit den Augen jemanden nach dem Weg zu fragen.
Wie quälend solche Augenblicke sind!
وقتی آدم حتی زبانِ کمک خواستن را هم نمیداند. کسی هم نمیآید بپرسد: چرا این جا حیران و سرگردان ماندهای؟!
خیلیها هم بیتفاوت از کنارش میگذرند و نیمنگاهی هم نمیاندازند.
Wenn man nicht einmal die Sprache beherrscht, in der man um Hilfe bitten könnte. Und niemand kommt und fragt: Warum stehst du hier so ratlos und verloren?
Viele gehen gleichgültig an einem vorbei, ohne ihm auch nur einen flüchtigen Blick zu schenken.
من اما این نگاه را میشناسم
چون از میان همینها سرپا شدم.
صدها بار طعم گس و زنندهاش را لمس کردهام…..
Ich aber kenne diesen Blick.
Denn ich bin selbst aus eben solchen Blicken wieder aufgestanden.
Hunderte Male habe ich seinen bitteren, schmerzenden Geschmack gespürt…
در امتداد یک نگاه
Im Verlauf eines Blicks
وقتی برای اولین بار او را در چهارچوب درِ اتاق مصاحبه دیدم؛ یکباره دلم به شدت تکان خورد. بیآنکه بدانم او رئیس است و من یک مهاجر داوطلب جویای کار. بیآنکه حواسم به تفاوتهای فرهنگی و اختلافات طبقاتیمان باشد. بیتوجه به تفاوتی که میان تجربه زیسته او و تجربه نزیسته من در آن مملکت پهناور وجود داشت. بیآنکه حواسم به شرایط اقامتم، ضعفم در زبان مشترکمان، ناتوانیام در بیان احساسات و هزاران چالش دیگر مهاجرت باشد. جانم چنان درگیر او شد که دیگر نفهمیدم آن مصاحبه را چطور گذراندم؟! اما خوب شد که او مرا برای کار کردن در آنجا پذیرفت؛ وگرنه چطور میتوانستم هر روز آن همه وقار و فروتنی را در یک اروپایی ببینم و از او اصول انسان بهتر شدن را بیاموزم؟!
Als ich sie zum ersten Mal im Türrahmen des Interviewraums sah, geriet mein Herz mit einem Mal völlig aus dem Gleichgewicht. Ohne zu wissen, dass sie die Leiterin war und ich ein Migrant auf der Suche nach einer ehrenamtlichen Tätigkeit. Ohne auf unsere kulturellen Unterschiede oder die Unterschiede in unserer gesellschaftlichen Stellung zu achten. Ohne mir bewusst zu sein, wie weit ihre gelebten Erfahrungen von meinen noch unerlebten Erfahrungen in jenem weiten Land entfernt waren. Ohne an meine aufenthaltsrechtliche Situation zu denken, an meine Unsicherheit in unserer gemeinsamen Sprache, an meine Unfähigkeit, meine Gefühle auszudrücken, und an die tausend anderen Herausforderungen des Lebens als Migrant. Ich war so sehr von ihr eingenommen, dass ich später nicht einmal mehr wusste, wie ich dieses Gespräch überhaupt überstanden hatte. Und doch war es gut, dass sie mich für die Arbeit dort angenommen hatte. Denn wie hätte ich sonst jeden Tag so viel Würde und Bescheidenheit in einem europäischen Menschen erleben und von ihr lernen können, ein besserer Mensch zu werden?
جذابترین چیزی که در ابتدا مرا شگفتزده کرد؛ دیدن یک زن زیبای آلمانی با پوشش اسلامی بود. چقدر عجیب و خاص!
Das Faszinierendste, was mich zu Beginn überraschte, war der Anblick einer schönen deutschen Frau in islamischer Kleidung. Wie ungewöhnlich und besonders!
با خودم فکر میکنم آن زمان چطور توقع داشتم او با همه نداشتهها و موقعیت درهموبرهمم به من فرصت دهد تا خود واقعیام را به او نشان دهم؟! شاید تفکرات معنویمان شبیه بود ولی اختلاف فرهنگی و اجتماعیمان از زمین تا آسمان فاصله داشت.
Heute frage ich mich, wie ich damals überhaupt erwarten konnte, dass sie mir trotz all dessen, was mir fehlte, und trotz meiner so verworrenen Lebenssituation die Gelegenheit geben würde, ihr mein wahres Ich zu zeigen. Vielleicht waren unsere spirituellen Vorstellungen einander ähnlich, doch zwischen unseren kulturellen und gesellschaftlichen Welten lag ein Abstand wie zwischen Himmel und Erde.
در گذر زمان وقتی شیوه رفتارش را در برخورد با منِ مهاجر تازهوارد، میان حجمی از چیزهای نو و در کنار همکاران آلمانی دیدم؛ دریافتم که چقدر انسانمدار و منصف است! با اینکه همه عمر در میان مسلمانان زندگی کرده بودم اما میتوانستم به جرأت بگویم که شاید کمتر کسی را دیدهام که علم و عملش همتراز باشد.
Mit der Zeit, als ich erlebte, wie sie mir als neu angekommenem Migranten begegnete, mitten in all den neuen Eindrücken und neben den deutschen Kolleginnen und Kollegen, wurde mir bewusst, wie menschlich und gerecht sie war. Obwohl ich mein ganzes Leben unter Muslimen verbracht hatte, konnte ich mit Überzeugung sagen, dass ich nur wenige Menschen erlebt hatte, bei denen Wissen und Handeln so sehr im Einklang standen.
غم دوری از وطن، غربت زبان، تنهایی و آشفتگی درون، همه از من وجودی آسیبدیده ساخته بود و ناخواسته رفتارهایی از من سر میزد که شاید در ایرانِ خودم هرگز آن شیوه را در پیش نمیگرفتم و البته او در جایگاه قدرت میتوانست جور دیگری با من رفتار کند؛ ولی بیآنکه از مرزهای حرفهایاش بگذرد؛ کرامت انسانیام را حفظ میکرد. بارها میتوانست از من خسته و دلخور شود یا حداقل مرا نادیده بگیرد اما انتخاب کرد از مسیر دیگری برود.
Die Trauer über die Ferne von meiner Heimat, die Fremdheit der Sprache, die Einsamkeit und die innere Unruhe hatten aus mir einen verletzten Menschen gemacht. Ungewollt zeigte ich Verhaltensweisen, die ich in meiner Heimat vielleicht niemals an den Tag gelegt hätte. Auch sie hätte in ihrer Position der Macht anders mit mir umgehen können. Doch ohne jemals die Grenzen ihrer Professionalität zu überschreiten, bewahrte sie meine menschliche Würde. Oft hätte sie genug von mir haben oder verärgert über mich sein können oder mich zumindest einfach ignorieren können. Doch sie entschied sich, einen anderen Weg zu gehen.
شاید هنوز هم نفهمیده باشم آن نخستین نگاه مرا تا کجا کشاند فقط میدانم در امتدادش چیزی در من آرامآرام تغییر کرد. رفته بودم کاری پیدا کنم اما در میان آشفتگی و غربت، کسی بیآنکه بداند؛ رَدی ماندگار در جانم به جا گذاشت…..
Vielleicht habe ich bis heute nicht verstanden, wohin mich jener erste Blick geführt hat. Ich weiß nur, dass sich in seinem Verlauf etwas in mir langsam zu verändern begann. Ich war einst gekommen, um eine Aufgabe und meinen Platz zu finden. Doch inmitten von Fremde und innerer Unruhe hinterließ ein Mensch, ohne es je zu ahnen, eine Spur in meiner Seele, die bis heute geblieben ist…
viertes Manuskript
هر تصویر تنها تکهای از یک داستان را به ما گوشزد میکند و اما مابقی را به سکوت میسپارد.
ما فقط به درون قاب نگاه میکنیم ولی از بیرون آن مرزها بیخبریم و شاید مهمترین بخش هر روایت همان باشد که به چشم نمیآید. همان که در نگاه نمیگنجد و در تصویر جا نمیشود.
Jedes Bild erzählt uns nur einen kleinen Ausschnitt einer Geschichte und überlässt alles Übrige dem Schweigen.
Wir blicken lediglich in den Rahmen des Bildes, doch von dem, was jenseits seiner Grenzen liegt, wissen wir nichts. Vielleicht ist gerade der wichtigste Teil jeder Erzählung jener, der unseren Augen verborgen bleibt. Jener Teil, der sich dem Blick entzieht und in keinem Bild Platz findet.
